Šta je sindrom nervoznih creva?
Ovaj sindrom iritabilnog creva je često hronično stanje koje utiče na stomak i rad sistema za varenje. Najčešći simptomi su grčevi i bolovi u stomaku, nadutost, gasovi, dijareja ili zatvor.
IBS je stanje koje zahteva dugotrajno olakšavanje simptoma. Problem je što sindrom iritabilnog creva može dovesti do promena u tkivu creva i povećati rizik od nekih oboljenja creva, kao što je rak debelog creva. [1]
Simptomi nervoznih creva
Simptomi mogu biti različiti ali je uobičajeno da traju duže vreme. Najčešći su:
- Bol u stomaku, grčeve i nadutost prilikom obavljanja nužde
- Promene u izgledu stolice
- Promenu učestalosti i navikama pražnjenja creva
Drugi simptomi koji se mogu javiti su osećaj nepotpunog pražnjenja, češći gasovi i pojava mukusa (sluzi) u stolici.
Kada je potrebno da se javite lekaru?
Ukoliko primetite promene u stolici potrebno je da se javite lekaru odnosno gastroenterelogu. Naročito treba da se javite lekaru ukoliko pored gorepomenutih simptoma primetite i sledeće:
- Nagli gubitak težine nenamerno
- Dijareja tokom noći
- Rektalno krvarenje
- Anemija
- Povraćanje
- Bol koji ne prolazi nakon olakšavanja
Koji su uzroci ovog sindroma?
Iako se tačni uzroci ne znaju, postoji nekoliko faktora koji mogu uticati na pojavu IBS.
Kontrakcije mišića creva
Zidovi creva obloženi su slojevima mišića koji se stežu dok pomeraju hranu kroz digestivni trakt. Kontrakcije koje su jače i traju duže nego što je uobičajeno mogu izazvati gasove, nadimanje i dijareju, poremećaj u varenju. Slabe kontrakcije mogu usporiti prolazak hrane i dovesti do tvrde, suve stolice.
Uzroci na nervnoj bazi
Loše usklađeni signali između mozga i creva mogu dovesti do toga da telo preterano reaguje na promene koje se inače normalno javljaju tokom varenja. To može dovesti do bolova, dijareje ili zatvora.
Ozbiljne infekcije
IBS može da se razvije nakon jake dijareje izazvane bakterijama ili virusom. To se naziva gastroenteritis.
Stres u detinjstvu
Ljudi koji su bili izloženi stresnim događajima, naročito u detinjstvu, imaju tendenciju da imaju više simptoma kada su u pitanju nervozna creva.
Promene povezane sa bakterijama u crevima
Promene u bakterijama, gljivicama i virusima koji normalno žive u crevima mogu uticati. Istraživanja pokazuju da se mikrobiota kod osoba sa IBS-om može razlikovati od one kod ljudi koji nemaju IBS.
Neki okidači ovog sindroma mogu biti:
- Određena hrana – mnogi ljudi imaju jače simptome kada jedu ili piju određene namirnice i pića, kao što su pšenica, mlečni proizvodi, citrusno voće, pasulj, kupus, mleko i gazirana pića.
- Stres – Većina ljudi sa IBS-om ima jače ili učestalije simptome u periodima pojačanog stresa. Iako stres može pogoršati simptome, on ih ne uzrokuje direktno.
Koji su faktori rizika za pojavu simptoma nervoznih creva?
Veću verovatnoću za IBS imaju:
- mlađi od 50 godina
- osobe ženskog pola
- neko u porodici ima IBS
- anksioznost, depresiju ili druge mentalne poteškoće
Komplikacije koje se mogu javiti
Dugotrajni zatvor ili dijareja mogu dovesti do hemoroida.
Pored toga, IBS je povezan sa:
- Lošijim kvalitetom života. Osobe sa umerenim do teškim IBS-om često navode značajno narušen kvalitet života. Istraživanja pokazuju da ljudi sa IBS-om izostaju sa posla i do tri puta češće nego oni bez crevnih tegoba.
- Poremećajima raspoloženja. Dugotrajni simptomi IBS-a mogu dovesti do anksioznosti ili depresije, a ova stanja takođe mogu dodatno pogoršati simptome IBS-a.
Kako se postavlja dijagnoza?
Da bi se postavila dijagnoza neophodno je da se urade pretrage i laboratorijske analize kako bi se isključila neka druga stanja. To podrazumeva test stolice, analize krvi, ultrazvuk stomaka, kolonoskopija, gastroskopija.
Takođe, neophdno je da gastroenterolog obavi i detaljan razgovor kako bi dobio uvid u sve simptome koji se javljaju.
Kako se leči?
Ne postoji univerzalni lek niti lečenje za osobe sa IBS. Zbog toga je važna uloga lekara koji vrši pregled i savetuje terapiju u odnosu na simptome i moguće uzroke IBS. Prvi korak najčešće predstavlja promena u načinu ishrane i stila života. Pacijentu se savetuje da izbegava hranu koja pogoršava simptome, da poveća unos hrane bogate vlaknima, ograniči unos mleka i mlečnih proizvoda, hrane koja nadima ili sadrži gluten, uz unos veće količine vode i redovnu fizičku aktivnost.
Lekar može propisati terapiju kako bi se smanjili simptomi, kao što su antidepresivi za osobe sa depresivnim tegobama, lekovi protiv opstipacije ili dijareje, kao i lekovi za smanjivanje spazma creva.
Ne postoji apsolutno izlečenje IBS već se na različite načine pokušava sa kontrolom i povlačenjem simptoma.
Preporuke za ishranu i promene osobama sa sindrom iritabilnog creva
Ishrana i svakodnevne navike igraju ključnu ulogu u ublažavanju simptoma IBS-a. Evo nekoliko preporuka koje mogu pomoći:
1. Pratite reakciju na hranu
Vodeći simptomi IBS-a često se pogoršavaju nakon određenih namirnica. Zapisivanje hrane i reakcija može pomoći da identifikujete šta vam izaziva tegobe. Najčešće problematične namirnice uključuju: pšenicu, mlečne proizvode, pasulj, kupus, gazirana pića, citrusno voće i hranu koja izaziva nadutost.
2. Povećajte unos vlakana
Namirnice bogate dijetetskim vlaknima, poput integralnih žitarica, povrća i voća, mogu pomoći u regulaciji stolice. Važno je postepeno povećavati unos vlakana i pratiti reakciju organizma, jer prebrza promena može izazvati gasove i nadimanje.
3. Ograničite problematične namirnice
Kod osoba koje imaju intoleranciju na laktozu ili gluten, smanjenje mlečnih proizvoda ili glutena može ublažiti simptome.
4. Hidratacija
Redovan unos vode pomaže u održavanju pravilnog rada creva i olakšava pražnjenje stolice.
5. Redovna fizička aktivnost
Vežbanje poboljšava varenje i smanjuje napetost u stomaku, što može doprineti smanjenju simptoma.
6. Upravljanje stresom
Tehnike relaksacije, meditacija ili lagane fizičke aktivnosti poput šetnje mogu pomoći u kontroli simptoma, jer stres često pogoršava IBS.
7. Individualni pristup
Svaka osoba sa IBS-om može imati različite okidače, zato je važno raditi sa lekarom ili nutricionistom kako biste pronašli strategiju koja vama najviše odgovara.
Primena ovih promena može značajno doprineti boljem kvalitetu života i smanjenju tegoba povezanih sa sindromom nervoznih creva.
Zdrava alternativa belom hlebu: Deus Crispbread
Jedan od najvećih izazova za osobe sa sindromom nervoznih creva jeste izbor hleba i pekarskih proizvoda. Nažalost, beli hleb koji se najčešće konzumira u našim krajevima sadrži rafinisano brašno, kvasac i aditive koji mogu pogoršati simptome nadutosti, gasova i iritacije creva.
Zato je zdravija alternativa od izuzetne važnosti. Deus Crispbread predstavlja upravo takvu opciju. Napravljen od ovsenih pahuljica i bez aditiva, kvasca ili belog brašna, ovaj hleb je bogat vlaknima i složenim ugljenim hidratima koji:
- Podstiču redovnu probavu i olakšavaju pražnjenje creva
- Obezbeđuju stabilan nivo šećera u krvi
- Daju dugotrajan osećaj sitosti bez prejedanja
Zahvaljujući ovim svojstvima, Deus Crispbread može biti odličan izbor za osobe koje žele da:
- Održavaju telesnu težinu
- Ublaže simptome IBS-a
- Biraju gluten-free opcije ili proizvode pogodne za osobe sa dijabetesom
Kombinacija prirodnih sastojaka i pažljivo osmišljenog recepta čini ovaj hleb ukusnom i zdravom alternativom običnom belom hlebu, a istovremeno podržava zdravlje creva i opšte zdravlje.
Zaključak
Sindrom nervoznih creva zahteva pažljiv i individualan pristup ishrani, praćenje simptoma i izbor hrane koja ne iritira creva. Povećanje unosa vlakana, hidratacija, izbegavanje problematičnih namirnica i kontrola stresa su koraci ka smanjenju simptoma i boljem kvalitetu života.
Upravo zbog toga je važno zameniti proizvode koji mogu pogoršati stanje, poput belog hleba, zdravijim alternativama. Deus Crispbread se izdvaja kao hleb bogat vlaknima, složenim ugljenim hidratima i bez aditiva, što ga čini idealnim izborom za osobe sa IBS-om, ali i za one koji žele da održe telesnu težinu, kontrolišu nivo šećera u krvi ili traže gluten-free opciju.
Uključivanje Deus hleba u svakodnevnu ishranu predstavlja jednostavan i ukusan način da obezbedite zdravlje creva i podršku probavnom sistemu, a istovremeno uživate u hranljivom i sitom obroku.
